Xem thêm

Vì sao học tiếng Việt?

Để nâng cao phương pháp dạy học tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số, nhiều người Thái đã có sự ưa thích và đam mê học tiếng Việt. Thi nhân cũng đắm đuối...

Để nâng cao phương pháp dạy học tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số, nhiều người Thái đã có sự ưa thích và đam mê học tiếng Việt. Thi nhân cũng đắm đuối với tiếng Việt vì sự tình tự và rắc rối của nó.

Học văn để làm gì?Văn liệu sách giáo khoa "văn học" và cách học môn văn, đó là những bài viết nói về sự ra mắt cuốn sách giáo khoa bởi nhóm Cánh Buồm, trong đó có cuốn Sách học tiếng Việt. Đây được coi là một sự kiện quan trọng trong ngành giáo dục Việt Nam.

Trong hai bài viết trên, tác giả đã nhấn mạnh về công trình đáng khâm phục của nhóm Cánh Buồm và cách họ tận tâm với sự nghiệp giáo dục. Tuy nhiên, bộ sách Học văn và bộ sách Học tiếng Việt của nhóm Cánh Buồm vẫn còn thiếu sót. Theo tôi, các tác giả đã nhầm lẫn về mục đích của môn học.

Nhóm Cánh Buồm đã đồng nhất môn Tiếng Việt với môn Ngôn ngữ học. Họ sử dụng tiếng Việt làm ví dụ để dạy môn Ngôn ngữ học. Tuy nhiên, môn Tiếng Việt không phải là môn Ngôn ngữ học. Mục đích của môn Tiếng Việt là tạo ra nhận thức về ngôn ngữ, năng lực sử dụng tiếng Việt và thói quen nghiên cứu ngôn ngữ.

Các tác giả đã tổ chức cho học sinh học ngữ âm tiếng Việt từ lớp một để giúp họ không chỉ đọc viết thành thạo tiếng Việt, mà còn hiểu tại sao đúng hoặc sai và tự sửa lỗi.

Tuy các chủ đề được giảng dạy thú vị và hữu ích, nhưng tất cả đều tập trung vào dạy kiến thức về ngôn ngữ nói chung và tiếng Việt nói riêng thay vì dạy tiếng Việt. Đây là một sai lầm của các tác giả khi nhầm lẫn môn Tiếng Việt với môn Ngôn ngữ học.

Ngôn ngữ học là một ngành khoa học chỉ cần thiết cho việc học ngoại ngữ. Người bản ngữ, kể cả những người mù chữ, rất hiếm khi nói sai tiếng mẹ đẻ. Chỉ những người có học mới nói sai tiếng mẹ đẻ, do áp lực kiến thức sách vở. Chẳng hạn, người Việt ở đồng bằng Bắc Bộ không phân biệt "gi" trong "Gia Lâm" với "r" trong "cái rổ" và "d" trong "da dẻ".

Tuy nhiên, một số giáo viên đã dạy học sinh phát âm "Gia Lâm" như "Dja Lâm" và rung lưỡi khi nói "cái rổ". Việc người Việt một số địa phương không phân biệt "l" và "n" cũng không phải là nói sai, chỉ là khác so với tiếng Việt "chuẩn" của vùng khác.

Ngôn ngữ học phương Tây ra đời để nghiên cứu, học và dạy ngoại ngữ. Ngữ âm, ngữ pháp và từ vựng là ba phần của ngôn ngữ.

Vậy tại sao phải học tiếng Việt? Trừ khi chúng ta muốn nghiên cứu chuyên sâu, ngôn ngữ học chỉ cần thiết cho việc học ngoại ngữ. Người bản ngữ rất hiếm khi nói sai tiếng mẹ đẻ. Chỉ những người có học mới nói sai.

Việc học tiếng Việt chuẩn hóa giúp chúng ta giao tiếp, học tập và nghiên cứu thuận lợi. Riêng đối với học sinh dân tộc ít người, tiếng Việt là một ngôn ngữ ngoại ngữ. Bên cạnh đó, việc học tiếng Việt viết giúp chúng ta hiểu quy tắc chung của ngôn ngữ viết và cách viết đúng.

Học tiếng Việt chuyên ngành có ý nghĩa đặc biệt. Ngôn ngữ trong mỗi lĩnh vực có đặc điểm riêng, thuật ngữ riêng và biểu đạt chuyên nghiệp.

Với những lý do trên, môn Tiếng Việt không thể đồng nhất với môn Ngôn ngữ học. Nhiệm vụ quan trọng nhất của môn Tiếng Việt là giúp chúng ta nắm vững công cụ ngôn ngữ và biến thể chuyên ngành của tiếng Việt để học tập, nghiên cứu, làm việc và giao tiếp xã hội. Ngoài ra, việc giảng dạy tiếng Việt chuẩn hóa còn giúp củng cố cộng đồng ngôn ngữ dân tộc.

1