Sinh học 12 Bài 35: Môi trường sống và các nhân tố sinh thái

Môi trường sống và nhân tố sinh thái: Điều kiện sống của sinh vật Môi trường sống là nơi sinh vật sống và tương tác với những yếu tố môi trường xung quanh. Môi trường...

Môi trường sống và nhân tố sinh thái: Điều kiện sống của sinh vật

Môi trường sống là nơi sinh vật sống và tương tác với những yếu tố môi trường xung quanh. Môi trường sống có thể được chia thành các loại chủ yếu như: môi trường đất, môi trường trên cạn, môi trường nước và môi trường sinh vật.

Một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự sống và phát triển của sinh vật là nhân tố sinh thái. Nhân tố sinh thái bao gồm cả yếu tố môi trường vô sinh và môi trường hữu sinh. Yếu tố sinh thái vô sinh là các yếu tố vật lý và hoá học trong môi trường xung quanh sinh vật. Yếu tố sinh thái hữu sinh là mối quan hệ giữa các sinh vật sống xung quanh. Trong nhóm này, con người có ảnh hưởng lớn tới đời sống của nhiều sinh vật khác.

Các loại môi trường sống chủ yếu Hình ảnh: Các loại môi trường sống chủ yếu

Giới hạn sinh thái và nơi ở của sinh vật

Giới hạn sinh thái là giới hạn chịu đựng của một sinh vật đối với một nhân tố sinh thái nhất định trong môi trường. Sinh vật chỉ tồn tại được trong giới hạn sinh thái. Giới hạn sinh thái bao gồm khoảng thuận lợi và khoảng chống chịu. Khoảng thuận lợi là khoảng mà yếu tố sinh thái ở mức phù hợp đảm bảo sự sống tốt nhất cho sinh vật. Khoảng chống chịu là khoảng mà yếu tố sinh thái gây ức chế hoạt động sống của sinh vật.

Nơi ở của sinh vật là nơi sinh vật cư trú. Ổ sinh thái là một "không gian sinh thái" trong đó tất cả các yếu tố sinh thái của môi trường đều nằm trong giới hạn sinh thái cho phép sinh vật tồn tại và phát triển. Ví dụ về điều này là các loài chim chích có các ổ sinh thái khác nhau trong cùng một nơi ở. Phân hoá thành các ổ sinh thái khác nhau giúp giảm sự cạnh tranh và tận dụng tốt nguồn sống.

Các nhân tố sinh thái Hình ảnh: Các nhân tố sinh thái

Thích nghi của sinh vật với ánh sáng và nhiệt độ

Sinh vật thích nghi với ánh sáng và nhiệt độ khác nhau của môi trường. Thực vật thích nghi với điều kiện chiếu sáng khác nhau bằng cách thay đổi hình thái, cấu tạo giải phẫu và hoạt động sinh lý. Động vật cũng có cơ quan thu nhận ánh sáng để định hướng trong không gian và nhận biết môi trường xung quanh.

Động vật và thực vật được chia thành các nhóm thích nghi với ánh sáng khác nhau. Có nhóm thực vật ưa sáng và nhóm thực vật ưa bóng. Đối với động vật, cũng có nhóm hoạt động ban ngày và nhóm hoạt động ban đêm, trong bóng tối.

Động vật hằng nhiệt cũng thích nghi với nhiệt độ khác nhau của môi trường. Đặc biệt, động vật hằng nhiệt sống ở vùng có khí hậu lạnh có kích thước cơ thể lớn hơn so với động vật cùng loài sống ở vùng nhiệt đới ấm áp. Một số quy tắc về kích thước cơ thể và các bộ phận của cơ thể cũng áp dụng để thích nghi với nhiệt độ khác nhau của môi trường.

Sơ đồ tổng quát mô tả giới hạn sinh thái của sinh vật Hình ảnh: Sơ đồ tổng quát mô tả giới hạn sinh thái của sinh vật

Kết luận

Môi trường sống và các nhân tố sinh thái là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự sống và phát triển của sinh vật. Qua quá trình thích nghi với môi trường, sinh vật có khả năng tồn tại và phát triển trong giới hạn sinh thái cho phép. Sự thích nghi của sinh vật với ánh sáng và nhiệt độ khác nhau cũng đóng vai trò quan trọng trong sự sống và sinh sản của chúng.

Hy vọng qua bài viết này, bạn đã hiểu hơn về môi trường sống và các nhân tố sinh thái, cũng như cách sinh vật thích nghi với môi trường. Để tìm hiểu thêm về chủ đề này, hãy tiếp tục đọc các bài viết khác trên trang web của chúng tôi.

Translated and modified by OpenAI

1