Xem thêm

Khổ qua - Mướp đắng: Công dụng và lợi ích cho sức khỏe

Ảnh minh họa: Khổ qua - Mướp đắng Trong y học dân gian và y học cổ truyền ở các nước Châu Á và Châu Phi, cây khổ qua được sử dụng trong nhiều bài...

Khổ qua Ảnh minh họa: Khổ qua - Mướp đắng

Trong y học dân gian và y học cổ truyền ở các nước Châu Á và Châu Phi, cây khổ qua được sử dụng trong nhiều bài thuốc với các bộ phận như lá, dây, quả và hạt, được dùng để chữa trị nhiều bệnh khác nhau. Khổ qua không chỉ là một loại rau quả tuyệt vời trong ẩm thực mà còn có công dụng dược liệu đáng kể.

Công dụng và tác dụng của cây khổ qua

Tên gọi và phân loại khoa học

  • Tên gọi khác: Ổ qua, mướp đắng, lương qua, cẩm lệ chi, mướp mủ.
  • Tên tiếng Anh: bitter melon, bitter gourd, bitter squash.
  • Tên khoa học: Momordica charantia L., 1753

Phân bố

  • Chi Mướp đắng (Momordica) là một chi của khoảng 60 loài dây leo thuộc họ Bầu Bí (Cucurbitaceae). Chi này có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới thuộc Châu Phi, Châu Á và ở Úc.
  • Loài Khổ qua hay Mướp đắng (Momordica charantia) có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới Châu Á hoặc Châu Phi.

Đặc điểm của cây khổ qua

  • Cây khổ qua là loài dây leo thân thảo sống hàng năm, có chu kỳ sống 3-4 tháng.
  • Thân của cây khổ qua có dạng dây leo, có cạnh và có thể bò 4-5 mét.
  • Lá của cây mọc so le, dài 5-10cm, rộng 4-8cm, phiến lá chia làm 5-7 thuỳ, hình trứng, mép khía răng. Lá có mặt dưới nhạt hơn mặt trên và có lông ngắn trên gân lá.
  • Hoa của cây khổ qua tách riêng thành hoa đực và hoa cái, mọc ở nách lá và có cánh hoa mầu vàng nhạt.
  • Quả của cây hình thoi, dài 8-15cm, mặt ngoài có nhiều u lồi. Quả chưa chín có mầu vàng xanh, khi chín mầu vàng hồng.

Thành phần hóa học của cây khổ qua

Cây khổ qua chứa nhiều thành phần hóa học có lợi cho sức khỏe, bao gồm:

  • Nước, protein, lipid, carbohydrat.
  • Vitamin: A, B1, B2, C.
  • Khoáng chất: canxi, potassium, magné, sắt, kẽm.

Công dụng dược liệu

Trong y học dân gian và y học cổ truyền, cây khổ qua được sử dụng để chữa trị nhiều bệnh khác nhau. Dưới đây là một số công dụng phổ biến của cây khổ qua:

  1. Chữa đau bụng, sốt rét và viêm nhiễm đường sinh dục.
  2. Giúp sáng mắt, nhuận trường và tiêu đờm.
  3. Hỗ trợ giảm stress, giảm cân và chăm sóc da.
  4. Hạ đường huyết và ổn định đường huyết ở người tiểu đường.
  5. Bảo vệ tim mạch và ngăn ngừa ung thư.
  6. Có tác dụng giảm viêm, kích thích ăn uống và làm giảm các triệu chứng ho.

Lưu ý và cảnh báo

  • Hạt khổ qua có thể gây triệu chứng của bệnh thiếu máu huyết tán ở những người nhạy cảm.
  • Các lớp vỏ hạt màu đỏ của khổ qua có thể độc hại cho trẻ em.
  • Cây khổ qua được chống chỉ định trong thời kỳ mang thai.

Kết luận

Cây khổ qua không chỉ là một loại rau quả ngon miệng trong ẩm thực mà còn có nhiều công dụng và lợi ích cho sức khỏe. Thành phần hóa học đa dạng trong khổ qua cung cấp các chất dinh dưỡng và hoạt chất có tác dụng phòng và điều trị một số bệnh. Tuy nhiên, trước khi sử dụng khổ qua, nên tìm hiểu và tham khảo ý kiến của chuyên gia y tế để có được lợi ích tối đa từ cây này.

1