Để văn học "mở lối" tư duy

Nguyễn Hồng Thúy Uyên, cựu học sinh Trường THPT Trấn Biên Một giáo viên dạy văn hay là người khơi gợi được cho học sinh lối tư duy mở, sáng tạo; có sự mới mẻ...

Nguyễn Hồng Thúy Uyên, cựu học sinh Trường THPT Trấn Biên Nguyễn Hồng Thúy Uyên, cựu học sinh Trường THPT Trấn Biên

Một giáo viên dạy văn hay là người khơi gợi được cho học sinh lối tư duy mở, sáng tạo; có sự mới mẻ trong ý tưởng và nhận thức. Đó là những chia sẻ của các thí sinh đạt điểm cao môn thi Ngữ văn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa qua.

Cha, mẹ là người truyền cảm hứng

Có mẹ là giáo viên dạy Văn, ngay từ nhỏ, Nguyễn Hồng Thúy Uyên, cựu học sinh Trường THPT Trấn Biên, đã được tập thói quen đọc sách. Thói quen này vẫn được duy trì, thể loại sách mà Uyên lựa chọn cũng khá đa dạng. Vì thế, em có được nhiều kiến thức, sự liên tưởng tốt khi làm các bài văn nghị luận.

Uyên thích được tham gia các lớp học Văn cùng với bạn bè hơn là ở nhà để mẹ dạy. “Đi học có bạn bè vẫn vui hơn. Vì thế, giai đoạn chuẩn bị thi tốt nghiệp, em cùng với các bạn của mình tự chọn giáo viên để ôn thi. Em cũng ít hỏi bài mẹ nhưng trước ngày đi thi, mẹ là người ôn lại cho em cách làm phần đọc hiểu và lưu ý thêm một số nội dung chính. Có lẽ nhờ vậy mà em có thể làm tốt bài thi và đạt kết quả cao hơn mong đợi” - Uyên chia sẻ.

Cũng là thí sinh đạt 9,5 điểm trong môn thi Ngữ văn của kỳ thi tốt nghiệp THPT, em Phạm Công Duy (cựu học sinh Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh) cho biết, cha chính là người truyền cảm hứng yêu thích học Văn cho mình. “Cha là người cho em cái nhìn độc đáo, thiêng liêng về văn học. Cha cũng là người luôn cho em những cảm nhận mới lạ về đời, về người - những điều mà em chưa tìm thấy trong những trang sách” - Duy tự hào nói.

Từ nền tảng gia đình, cả Thảo là Duy cùng may mắn được học với những giáo viên tâm huyết, giỏi chuyên môn, có phương pháp sư phạm hay. Nhờ đó, tình yêu văn chương lớn dần trong các em, dù rằng cả hai đều không chọn Văn học là con đường theo đuổi trong tương lai.

Giáo viên cần giúp học sinh có lối tư duy mở, sáng tạo

Giáo viên dạy văn cần phải cho học sinh thấy được cái nhìn sâu sắc và đa chiều về cuộc sống. Chính điều này sẽ hấp dẫn học sinh trong mỗi tiết học.

Thúy Uyên cho biết: “Đối với cá nhân em, phương pháp học theo cách thuyết trình sẽ giúp học sinh phát huy được ý tưởng riêng. Vì muốn thuyết trình, học sinh buộc phải đọc tác phẩm, chuẩn bị bài kỹ để hiểu bài và thuyết trình trước lớp. Đồng thời, khi thuyết trình, học sinh có cơ hội trình bày quan điểm cá nhân của mình. Cách học này cũng giúp học sinh nhớ bài và hiểu được những vấn đề cốt lõi của bài học. Như vậy, học sinh sẽ thấy Ngữ văn không phải là môn học vô thưởng vô phạt”.

Đối với em Phạm Đông Du (cựu học sinh Trường THPT Tam Hiệp, người được 9 điểm bài thi môn Ngữ văn), Ngữ văn là môn học giúp giáo dục tư tưởng, tình cảm, lối sống cho học sinh, qua đó giúp học sinh hình thành nên những phẩm chất tốt để vận dụng vào cuộc sống. Muốn vậy, thầy cô cần thường xuyên có sự liên hệ tác phẩm văn học với thực tiễn cuộc sống.

Cũng theo những cựu học sinh này, giáo viên nên có nhiều hoạt động ngoại khóa giúp học sinh luyện tập cảm thụ như một kỹ năng cần thiết trong cuộc sống. Những hoạt động ngoài giờ đó vừa cho học sinh cơ hội được tự do cảm nhận, vừa đảm bảo nội dung chương trình, cách kiểm tra đánh giá cũng nhẹ nhàng hơn. Bên cạnh đó, giáo viên nên cởi mở, tinh tế và tâm lý hơn với những học sinh tuy học chưa tốt nhưng đã có sự chủ động trong việc học Văn.

Về phần học sinh, các em cho rằng, học sinh nên chủ động và tự tin hơn nữa trong cách bày tỏ quan niệm của chính mình. Thực tế, hiện nay có không ít học sinh ngại hoặc không dám bày tỏ ý kiến cá nhân mà thường mượn ý kiến của người khác (chủ yếu được khai thác trên internet).

Nguyễn Hồng Thúy Uyên, Phạm Công Duy và Phạm Đông Du là 3 trong số nhiều thí sinh đạt điểm 9 và trên 9 của môn thi Ngữ văn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay. Điểm thi cao không phải là điều duy nhất chứng minh năng lực học Văn của các em. Nhưng qua những điều các em chia sẻ, có thể nhận thấy rằng, các em thực sự bộc lộ được những quan điểm, tư duy riêng biệt. Đó chắc chắn là một phần kết quả của quá trình học Văn thực chất mà các em đã có được trong những năm tháng dưới mái trường phổ thông. Tuy thế, quá trình dạy và học Văn trong nhà trường chắc hẳn còn nhiều điều phải khắc phục. Điều này được bộc lộ qua những mong muốn, chia sẻ của các em. Đó sẽ là “kênh” thông tin đáng để cho các giáo viên dạy Văn tham khảo.

Hải An

1